Ana Menü Defence Turk

Acvı(fighter) jet uçaklarında kullanılan 43000lbf'lik motoru ABD hariç kimse üretememiş. Tabi NK-32 var 55000lbf güç üreten Tu-160 motoru, ancak o devasa boyuttaki bomber uçağı motoru.

Marmara kıskanıyor diyenler olabilir ancak 38000lbf motoru yapmak için Çin WS-15, Ruslar AL-51F 15-20 senedir uğraşıyor ve hala hazır değil. Fuarda teneke F110 kopyası mockup sergilenmiş, yangının üzerine benzin dökerek 6 adet üretilmiş gibi açıklama yapılmış. Millet ABD F110'dan üretemediği gücü biz üreteceğiz, motor bağımsızlığımıza kavuştuk gibi iletileri yazıyor. Tavuk yumurtasından dinizor çıkarttınız. Akıl ve mantık çerçevesinde düşünelim, g.t kadar 6000lbf'lik motoru henüz yapamayan ülke bir anda bu kadar güçlü jet motorunu kısa sürede nasıl yapabilir.
Linkback: Ynt: GücHan Turbofan Jet Motoru

Alıntı yapılan: buraktunahan - 14 Mayıs 2026, 20:03:10Belli ki F-110 temel alınarak ileri düzeyde iyileştirmeye gidilmiş ve Güçhan doğmuş, yapanın, düşünenin eline emeğine sağlık, elleri dert görmesin.

Öyle değil işte.

- Birinci gerçek: İlan ettikleri hedeflenen değerler F135 değerleri, F110 değerleri değil!

- İkinci gerçek: Sergiledikleri "mock-up" F110 parçalarından ittire kaktıra oluşturulmuş. Eğer ürettiklerini söyledikleri motorların ebatları F110 ebatları ise, o ebatlardan F135 itkisini ne yaparsanız yapın alamazsınız. Havanın debisi yetmez zira. Yok, ürettiklerini beyan ettikleri motorlar F135 kadar iri ise, o zaman neden ürettiklerini beyan ettikleri motorlardan birinin en azından dış gövdesini sergilemediler?

- Ve son olarak üçüncü gerçek: Sanılanın aksine, turbofan motoru kopyalamak sıfırdan motor üretmekten dahi daha zor bir iştir! Çünkü tüm toleranslar birbirinin neticesidir. En ufak tolerans sapması motorun parçalanmasına yol açar ve işin fenası, hatanın nerede olduğunu dahi anlayamazsınız.

Arkadaşlar birşey dikkatimi çekti

Fikirlere ve görüşlere ket vuracak halim yok

Buna seçim yatırımı diyenler için...

Seçim ne zaman?

2028'de hemde mayıs yani iki sene var

İki sene sonra oluşacak atmosferin neden yatırımını şimdiden yapsınlar

Bunu şunun için vurguluyorum seçimden 6-8 ay öncede bunu gösterebilirler


Diğer konu ise zaten gördük bu f110 klonu gerek gövde gerek nozzle...

5.Nesil avcı uçağı motoru olsa nozzle tasarımı buna göre olurdu


Şimdi tf6000 ve tf10000 nin yol süreci üzerinden gidersek bu güçhan'ın bu kısa sürede yapılması mantıksız gelebilir yada imkansız olduğunu düşünebilirsiniz...

Fakat şunu düşünün güçhan 0'dan proje değil baya baya f110 klonu ve belliki bazı donanımsal güncellemeler olmuş belki fadec ile oynanmış

Sonuçta güçhan'da tf6000 ve tf10000 ile aynı sürecin işlemesi mümkün değil

Biri resmi yol diğeri gayri resmi yol


Bence hepimiz Kasım ayı ateşlemesini bekleyelim


Tartışılmalı öncelikler

ABD bu adıma ne yapar? Ambargo ve yaptırımlar

ABD bunun üzerine f110'u verir mi?

Göreceğimiz yaptırımlara değer mi?


Arkadaşlar kimse yanlış anlamasın argüman sunanlara yani seçim yatırımı yada bu resmi motorlar ile kıyaslayıp fikir yürütünlere saygım sonsuz hatta ABD den korkanlarada saygım sonsuz hatta dilediği gibi yapabilirler sonuçta burası bir forum ve zıtlıklar üzerinde tartışmalar çıkar..

Ama sadece yazarken bir düşünsünler isterim

Dediğim gibi Kasım ayını bekleyelim

Fuarda sergilenen motor bir çok parçaları eksik F110. Emekli edilmiş motoru getirmişler, üzerindeki bir sürü parçaları sökülmüş gibi. İşte o motoru F135 kadar güç üretiyor demek show İran üsülü olmuş.

Kasım ayında ilk ateşleme yapıldı diyecekler ve kamera önünde labaratuvarda KAAN için alınan veya F-16'dan sökülmüş motoru çalıştığını gösterecekler. Kim bilecek onun yeni motor olup veya olmadığını. 2 sene sonra seçim öncesi alınan yedek F110 milli sıfırdan yapılmış motor, çapını küçülttük deyip KAAN'a takacaklar.

Gümbür gümbür geliyoruz, milli motorumuz hazır deyip millete yedirecekler.

Avadanlıklardan bahsediyorsunuz galiba.

Aksesuarları yok evet güçhan'ın


Ne yapalım sn.marmara bu güçhan'ın üretim süreçlerinimi göstermeleri lazım illaki yani

O zaman ABD'nin f110 klonu üzerinden yola çıkıldığı ortaya çıkar direk Kafa kafaya çarpışırız,gerek var mı buna?

Durum aşırı çok ciddi arkadaşlar. 2026 yazına girdik uçak 2028 de teslim edilecek. Çok sarksa iki senesi kaldı F110 ları alamasak ne yaparız. Bizim ilk üretimlere motor geliştirecek zamanımız yok F110 u kopyalasak bile mucize. Mühendisler savaş zamanı pratikliğinde bir şeyler çalışıyorlar.  Benim hissiyatımca bu oluşum ne anlar motordan düşüncesini bir kere terk etmeliyiz arkasındaki maksadı bilmiyoruz devlet organizasyonunu bilmiyoruz kadroların ne kadarı buraya toplandı bilmiyoruz. Belli olan bir şey var bu görev TEI nin yapamayacağı etik sıkıntılarda bir iş. Bir firmaya yabancı ortağının motorunu kopyala görevi verilemez.

putty

Eğer 15 yıl önce karar verilseydi, TEI, F110 motorunu kopyalamayacak ama ciddi ölçüde iyileştirecekti. F110 varyantı üretebilirdi TEI. İki temel noktada iyileştirme yapardı. İlki, Blisk teknolojisini motora uygulardı. İkincisi de soğuk sektör kompresör kademesi 9 dan 6 ya indirilirdi.

Bunlar çok köklü değişiklikler olacağından, bir nevi motor sıfırdan inşa edilecek ve toleranslara süreç içinde hakim olunabilecekti. Yani hatanın kaynağı tespit edilebilecekti.
------------------------------------------------------------------------------------------

Ama heyhat, o dönemin SSB'si TEI'ye güvenmediği için bu yoldan yürümedi. Ecnebi ortakla işi kotarmak istedi. Daha sonra iş başa düşünce, bu sefer de tam abartarak F110 değil, F119 ayarında motor istediler TEI'den!

Şimdi de ne olduğu tam belli olmayan bir kurum, kalkmış bize F135 itkisi verebilecek bir motordan, hem de  6 adet ürettiğini ve yıl sonu kalifikasyon testlerine başlayacaklarını beyan ediyor...

Fıkra bu kadar.

Ha unutmadan, hala "F110 kopyalanacak" diyorsunuz; ısrarla ve ısrarla. Etmeyin eylemeyin, kaç defa yazacağım: a) adamlar hedef değer olarak F135 itkisini ilan ettiler. b) Turbofan motorları kopyalamak sıfırdan motor üretmekten daha zordur.

Bu iki gerçek ışığında, en olası senaryo şudur: F110 mimarisinde ama F135 kadar iri bir motor ürettiler. Eğer umut besleseydim bu kurumdan, böyle düşünürdüm.

Form Fit Function diye bir şey varmış. Bir makine elemanının yerine geçecek olanın uyumlu olması ana parçada değişiklik gerektirmemesi için bir mühendislik kavramı. Bilgiçlik yapmayım bildiğim bir ilim değil aktarıyorum sadece. F110 için yapılan bir uçak var ve yakın zamandaki tüm geliştirmeler bu motor ile uyumlu olacak mecburen. Güç bağlantılar ağırlık bile uyumlu olmak zorunda. Sonra TEI nin bahsedilen yerli motoru olunca uçak neredeyse yeni baştan tasarlanacak. Bunu F16 da bile gördük motor değişince uçağın boyu posu bile değişti sil başta üretildi nerdeyse. Bizim şu aşamada uçağı yeni baştan tasarlayacak kadar motor değişikliğine gitme lüksümüz yok. En kötü senaryoda çaresiz kalıp çözüm üretmek için ara çözüm yerli motor geliştireceksek bu motorun tıpatıp F110 gibi olması lazım neredeyse sök yerine bunu tak denecek kadar benzemesi lazım. Yoksa iki sene daha uçağı mühendislere parça parça yapısal analizlerini pc başında tasarlatırız milyonlarca adam saat iş çıkar.

Ben bu Güçhan ı duyunca her zamanki gibi türkün gücü duygularımla sahiplendim. Sonra F110 bu iddialarına direndim sonra baktım dedikleri şeylerde doğru yani motor F110 gibi görünüyor biraz geri çekildim hissiyatımda. Ama sonra anladığımı sanıyorum olan biteni ve tekrar türkün gücü moduna döndüm. Bu iş saçma bir iş yalan bir iş düşüncesinde bence inanmışsanız bunu vatan sevgisi ile yaptığınız bellidir burada hain çıkmaz ama bence inat etmeyin projeyi sahiplenin burada bir alavere dalavere ciddiyetsizlik yok bence. İlan edilmiş çünkü ABD ye seçeneğim var deme ihtiyacı olmuş. 42 000 lib denmiş bilemeyiz belki motorun içinde göze aldıkları işler var form değişmeden o güç üretilir yada yaklaşılır. Tasarım bazen maksimalist hedefler ile başlayabilir. Belki örtülü bir amacı vardır belki 42 değil 30 olacaktır ama F110 kopyalamayı örtmek içindir bu detay yalanı. Biraz itimat gerekiyor kökten yalan demek bana mantıklı gelmiyor böyle yalan bence olmaz.