GücHan Turbofan Jet Motoru

Benim şüphelerim motorun kendisine değil açıkcası. Türk silahlı kuvvetleri lojistiğini kuramadığı, fasbatını yapamadığı bir sistemi kolay kolay tercih etmiyor. Bazı ölümcül sistemlerde bunu daha ileriye veya önemi düşük sistemlerde daha aşağı çekebilirsiniz. Bunun sonucu olarak hava, kara, denizi ayrı tutuyorum, bu iki seviyede bir sürü fabrika var. Buralarda bu sistemlerin parçaların zaten bildiğim kadarıyla en küçük parçasına kadar sökülüp bakımı yapılabiliyor. Yani bir F110'u kopyalamanın mesele olduğunu düşünmüyorum. Sadece birşeyleri yaparken yada ondan ziyade göstericek kadar ileriye götürüyorsanız bunu iyi açıklamak lazım. Bu sadece MSB Arge'nin sorumluluğundan ziyade sektörün güvenilirliğine marka algısına gölge düşürmemek gerektiğini düşünürüm.

Benim anladığım kadarıyla motor zaten olduğu gibi F110 tasarımı içeriyor. Kendi çaplarında bazı iyileştirmeler yapılmış olabilir. Yukarıda denilen gibi 2-3.nesil tek kristal malzeme kullanılmış olabilir, hava sıkıştırma oranları düzenlenmiş buna göre oradaki dayanıklılığı kaybetmemek adına metalurjik veya tasarımsal dokunuşlar olmuş olabilir. Birazda bu güç seviyesinde çok ısrarcılarsa dry thrust miktarınada bakmak lazım orada durum nedir. Ben tasarım ve metalurjik yapıdan dolayı F-110 temelli bir motorun sağlıklı veya Türk Hava Kuvvetlerinin motor ömür devir algısında bu güçleri sağlayabileceğine inanmıyorum. Zaten bir çok uçak/motor mühendisi buna itiraz ediyor. Hangi tarafın ne kadar oranda haklı çıkacağını zaman gösterecektir. Ancak motor dışarıdan görünen kadarıyla olduğu gibi F110. Zaten o hanımefendi yanlış anlamadıysam bir röportajda F110 core üzerinden iyileştirmelerle bir motor olduğunu açıkça söylüyor.


Linkback: Ynt: GücHan Turbofan Jet Motoru

Üstad adamlar kendi ürettikleri bu motordan f15 için, en fazla 32000 lbf motor çıkardı.

 Biz nasıl 42000 lbf çıkarabildik?

Ocak hocam motorun çalışma ısısı arttırılarak Güç miktarında artış sağlanabilir. Ama bu durumda motorun çalışma ömrü azalacaktır.

Bence bu motor kullanılacaksaa kuru itki 24000 İBF ve Artyakici ile beraber 38000 IBF olarak sabitlenecektir.

Motorun 42000 iBF gücünde denmesinin iki sebebi olmalı. İlk olarak testlerde (kısa bir süre) bu gücü görmeyi başarmış olmalıyız. İkinci olarak F 110 motorunun birebir kopyası olmadığı belirtilmek istenmiş.

O bahsedilen 42000 lb Pig gücü olabilir mi?

Güvenli çalışma belki 32000-32500 lb

Birçok teori üretebiliriz

Benim şüphelerim motorun kendisine değil açıkcası. Türk silahlı kuvvetleri lojistiğini kuramadığı, fasbatını yapamadığı bir sistemi kolay kolay tercih etmiyor. Bazı ölümcül sistemlerde bunu daha ileriye veya önemi düşük sistemlerde daha aşağı çekebilirsiniz. Bunun sonucu olarak hava, kara, denizi ayrı tutuyorum, bu iki seviyede bir sürü fabrika var. Buralarda bu sistemlerin parçaların zaten bildiğim kadarıyla en küçük parçasına kadar sökülüp bakımı yapılabiliyor. Yani bir F110'u kopyalamanın mesele olduğunu düşünmüyorum. Sadece birşeyleri yaparken yada ondan ziyade göstericek kadar ileriye götürüyorsanız bunu iyi açıklamak lazım. Bu sadece MSB Arge'nin sorumluluğundan ziyade sektörün güvenilirliğine marka algısına gölge düşürmemek gerektiğini düşünürüm.

Benim anladığım kadarıyla motor zaten olduğu gibi F110 tasarımı içeriyor. Kendi çaplarında bazı iyileştirmeler yapılmış olabilir. Yukarıda denilen gibi 2-3.nesil tek kristal malzeme kullanılmış olabilir, hava sıkıştırma oranları düzenlenmiş buna göre oradaki dayanıklılığı kaybetmemek adına metalurjik veya tasarımsal dokunuşlar olmuş olabilir. Birazda bu güç seviyesinde çok ısrarcılarsa dry thrust miktarınada bakmak lazım orada durum nedir. Ben tasarım ve metalurjik yapıdan dolayı F-110 temelli bir motorun sağlıklı veya Türk Hava Kuvvetlerinin motor ömür devir algısında bu güçleri sağlayabileceğine inanmıyorum. Zaten bir çok uçak/motor mühendisi buna itiraz ediyor. Hangi tarafın ne kadar oranda haklı çıkacağını zaman gösterecektir. Ancak motor dışarıdan görünen kadarıyla olduğu gibi F110. Zaten o hanımefendi yanlış anlamadıysam bir röportajda F110 core üzerinden iyileştirmelerle bir motor olduğunu açıkça söylüyor.

Bir öyle bir böyle konuşuyo görünmek istemem ama dün geceden beri bu ve diğer mecralarda süren tartışmalar kanıtlar ile bende biraz bu sizin dediğiniz düşünceye geldim. Motor iyileştirilmiş F110 olabilir pekalada. Bahsedilen güç de art yakıcılı ıslak güçtür filan. Her halükarda iyi bir müjde ama

Çok merak ediyorum, bırakın turbofan motoru, F-4 ve F-104 uçaklarında kullandığımız J79 turbojet motorunun birebir aynısını dışarıdan hiçbir destek almadan ve aynı rektefiye süresi ile çalışacak halde üretebilecek durumda mıyız acaba? Ben ülkemizde o metalürji teknolojisinin olduğunu sanmıyorum. İnşallah ben yanılıyorumdur.

Birçok kez F-110 motorunun yerli olarak yapılabilir olduğu açıklanmıştı. Birkaç sene önce Beyazıt Paşa ile Fazlı Bey F-110 motorunun Bypass oranı düşürülerek TF-35000 uretilene kadar geçici çözüm getirilmesi gerektiğini savunmuştu. Bunun dezavantajı zannedersem daha fazla yakıt sarfiyatı ve motor ömründe bir miktar azalma olarak belirtilmişti. Bypass oranı düşülmesine, 3.  Nesil tek kristal , blisk, katlamalı kanatcık teknolojilerini de eklersek 32000 libre üzerine rahat çıkılması lazım. Ama tek kristal, blisk, katlamalı kanatcık teknolojileri F-110 dan ileri teknolojiler de olsa, düşen bypass oranı ve artan yanma odası ısısı ile artan performansın motorun ömrünü düşürmesi olası.

Bu motoru GE F 110 motorunun kuzeni olarak düşünebiliriz.

Motorun daha güçlü olması ise motorda 3. Nesil Tek Kristal parçaların kullanılmasından kaynaklanıyor. Ek olarak verilen güce motor afterburner kullanarak ulaşıyor

O kadar basit değil. Birinin toplam uzunluğu 4,62 metre, diğeri 5,59 metre. Birinin ana fan çapı 94 cm iken, diğerinin 117 cm.

Sadece 3. nesil tek kristal ile ve by-pass oranıyla oynayarak, bahsi geçen f135 değerlerine erişilemez.

Özetle, çekirdek iyileştirilmiş f110 çekirdeği olsa dahi, sergiledikleri ebatlarda bir motordan o itki üretilemez. Zaten ana fan çapı o kadar artarsa, o çekirdeğin kendisi de değişmek zorundadır.

En iyi niyetli okumayla, korkunç bir iletişim hatası yaptılar, diyebilirim.

Ben bu güç değerlerinin gündeme geleceğini tahmin ediyordum ve bu forumda da tahminlerimi yazıyordum.
ta Eylül 2024'te şöyle yazmışım.

"geçen yıllarda "dünyanın en büyük ikincisi"  şeklinde bir ip ucu verilmişti.
hangi açıdan dünyanın en büyük ikincisi?"

https://www.defenceturk.com/kaan-5-nesil-savas-ucagi-projesi-t2713.6680.html


bir yerlerde 40000lb üstü güç tahminimi de yazmıştım.
---
genel olarak patent koruması öyle dünya döndükçe devam etmez.
yanlış bilmiyorsam, yaklaşık 20 yıl ve 15 yıl da uzatma alınabiliyor.
fakat, bu yıllar içinde üründe yeni bir ekleme varsa, yani x parçasını yeni modeliyle değiştirdiysen, o yeni geliştirdiğin x parçası için yeniden patent koruması başlıyor.
bu durum sadece o parça için.

sözleşmelerde özel olarak yazılmış bir madde yoksa, hukuksal anlamda çok ciddi bir sorun doğabilir mi?
---
ben öteden beri süper bir motor peşine düşmenin takvim için dezavantajlı olacağını, bunun yerine klasikleşmiş bir motor yapıp projeyi rahatlatmanın daha çok zaman kazandıracağını yazıyordum.
umarım yolunda gider, zira ABD'nin bu günki ortamda bile hala CAATSA yaptırımlarını kaldırmıyor oluşu pek hayra alamet değil.
önümüzdeki on yıl içinde bir daha bize nerede bu günki kadar ihtiyaç duyacak?
yine de kalkmıyor şu CAATSA.

https://www.defenceturk.com/kaan-5-nesil-savas-ucagi-projesi-t2713.6650.html

    

Dediğim gibi genel olarak F-110 daki faydalı model, patent hakları koruma süresi dolmuştur. Ancak 129 modelindeki bazı parçaların da ya dolmuş, ya dolmak üzeredir. TEİ ile GE min sözleşmesinde f110'un kopyalanmasını engelleyecek maddeler olabilir. Ancak hukuki olarak ticari hürriyeti dürüstlüğe aykırı olarak engelleyici maddeler butlan ile geçersiz sayılabilecektir. Bu bakımdan sözleşmede öyle bir madde olsa bile geçerliliği tartışmalı olacaktır.

Yaklaşık bir hafta önce forumda kaan'ın yeni prototip ilk uçuşunun ertelenip ertelenmediğini sormuştum zira 10 gün önce aşağıdaki videoyu izlemiştim. O zaman soruma bir cevap alamadım. Ancak sizler de videoyu izlerseniz, Kaan'ın ilk uçuşu Güçhan ile uyumluluk çalışmaları için mi ertelendi sorusu zannedersem sizlerin aklına da gelecektir.

Bu durum, GüçHan'ın ciddiyetini ve acil bakış açısını ortaya koyuyor diye düşünüyorum.

"kaan uçuş erteledi" ile ilgili bu videoya göz atın

http://share.google/UvRijNqifRGfbn30M