STRATEJİK HAZIRLIK , ÖNCELİKLER VE TÜRKİYE

Bir siha satamadık bu gerizekalılara
Linkback: Ynt: STRATEJİK HAZIRLIK , ÖNCELİKLER VE TÜRKİYE

  Bloomberg,"Antalya diplomasi forumunda Türkiye-Pakistan-Suudi Arabistan artı olarak Mısır'ın da dahli ihtimali ile bir güvenlik platformunun ilk adımı atılacak" demiş.Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'da bunun sinyalini vermiş,bazı eski burokratlar da dillendirmisti bu konuyu öncesinde.Takip edenler denk gelmistir.
  Ilgili olabilecek bir baslik bulamadim,burası uygun degilse taşınabilir.Konu önemlidir,üstüne konusmak gerekir diye dusunuyorum.

Ben İslam coğrafyasını iki daireye ayırıyorum. İlki, İslam dininin doğduğu ve ilk yayılım evresini tamamladığı, genel olarak Arap nüfusun çoğunlukta olduğu dairedir. İkincisi ise özellikle 1945 sonrası dünyada yavaş yavaş belirginleşmeye başlayan dairedir.
İlk daireden Türkiye adına orta veya uzun vadeli kalıcı stratejik ortaklıklar beklemek gerçekçi değildir. Zira ta Kavalalı döneminde başlayan ve "Arap uyanışı" olarak tasnif edilen süreçler, en temelinde anti-Osmanlı idi; 1917 sonrasında da anti-Türk olarak iyice kurumsallaştı.
Sadabat Paktı, Bağdat Paktı ve CENTO gibi denemeler yapıldıysa da, bunlar ya Türkiye açısından somut hiçbir yarar üretmedi ya da Türkiye'den çok başkalarının ihtiyaçlarını önceledi.
Bir ülkenin birden çok başlıkta müttefik arayışı olabilir; fakat bugünkü karmaşık jeopolitik ortamda her konuda uzlaştığın bir müttefik bulabilmek zor. Bu yüzden eski dünyanın "birimiz hepimiz, hepimiz birimiz için" ekolü artık demode kalmıştır.
Farklı başlıklarda farklı müttefiklik ilişkileri geliştirilir. Örneğin, başta nükleer teknolojiler ve savunma sanayi gibi alanlarda Pakistan; enerji alanında Azerbaycan; Avrupa ile olan ilişkilerde ise İspanya ve belki İngiltere ile müttefiklik ilişkileri üretilebilir. Bunun için gerekli altyapı da motivasyon da hazır gibi görünmektedir.

Fakat birinci daire için durum dünkünden çok da farklı görünmüyor açıkçası. Tamamen görmezden gelme şansımız da yok; kadim zamanlardan beri birbiriyle çekişen coğrafyalardır bunlar. İlk yazılı anlaşmanın Çorumlular ile Mısırlılar arasında yapıldığını düşünürsek (Çorum nere, Mısır nere), bu  çekişmelerin ne kadar eski olduğu anlaşılır.
Terör örgütü Irak dağlarında; 25 yıl önce Suriye sınırına otuz bin asker yığmak zorunda kalmıştık. İran ise bambaşka bir alan.

   Ezcümle, Türkiye ikinci daireye yoğunlaşmalıdır. Kuracağı müttefiklik ilişkilerini ve stratejik ortaklıkları bu "yeni dünyanın" ülkeleriyle geliştirmelidir.
 Orta Doğu ile ilişkilerinde temkinli ve pragmatik olmalı; ancak bu bölgeyi tamamen dışlamak yerine, konu bazlı işbirlikleri geliştirmelidir.

  Medeniyet ilerliyor,fakat uzun zamandır teolojik bolunmeler ve birlesmeler yeniden diriliyor gibi hissediyorum.Konuya biraz boyle de bakabiliriz.
  Ornegin ben bu dörtlüye bakınca aslında bir sunni ittifak goruyorum.Netanyahu'nun isaret ettigi "sunni şer ittifakı" konusundan bagimsiz dusunebilir miyiz?
  Baska bir örnekte,hristiyan dunyasi icindeki katolik-protestan çekismesinin belirginlestigi bir ortamdan soz edebilir miyiz?  İspanya-İtalya ve Latin Amerika ile birlikte diger katolik cephenin,sunni musluman ulkelerle yakinlasmasini nasil yorumlariz mesela?
  Öte yandan,protestan dunya icinde yahudilerle iliskiler belirgin bir ittifakı isaret etmiyor mudur? Burada protestanların icinde de İngilizlerin ayristigini soyleyebilir miyiz? ABD ile İngiltere arasindaki ayrisma aslinda cok öncelerde baslamisti.
  Teolojik konular karisiktir,icinden cikmak zordur,insanoglu bu mevzuyu hala aşamadı.
  Bir savunma ittifaki kuruluyorsa mutlaka bir dusman algisi vardir orada.Bu dörtlü,bana gore üçlü (Misir'in dahil olacagini sanmiyorum) karsisinda baska bir eksen var.Uzun zamandir onun da temelleri atiliyor aslinda.İsrail-Yunanistan-Rum tarafi ve Hindistan.İran savasi ile birlikte saflasmalarin hizlanacagini dusunuyorum.
  Öte yandan bolgesel olarak kurulan ittifaklarin yasayabilmesi icin küresel guclerin davranislari ve secimleri de kritiktir.Rusya-Abd-Çin ve Ingiltere benim bakis acima gore kuresel guclerdir.İngilizler'e bakıp,o artık eskidendi demek yanlış olur.AB'den cikmis olmalarina ragmen,birkaç yıl icinde Avrupa siyasetini güdebilen bir pozisyona geldiler,nasil oldu nasil yaptilar hic anlamadim.Bugun Fransa ve Almanya'nin tutumlarina bakarak,İngiliz siyasetinin orada yaptigi liderligi gorebiliriz ornegin.
  Trump sonrası dönem bu gidisati durduracak mi,yoksa bu konu artık kemiklesmeye baslayan bir siyasetin son halkası mi? Buna da, Türkiye'de yapılacak olan NATO zirvesinden cikacak sonuclara bakarak bir anlam yukleyecegiz.Bu asrın gidisatı,NATO'nun ne olacagi ile dogrudan iliskili olacaktir diye dusunuyorum.
  Son olarak; bana gore asıl mevzu her zaman paradır.Burada bahsettigimiz üclü ittifaki,İsrail-Hindistan ittifaki ile karsi karsiya getiren asıl mevzu,enerji-ticaret yolları mevzusudur.Türkiye,uzun zamandır Hürmüz'ü bypass edecek guzergahlar ustune calisip gorusuyor.İsrail ile didismenin temelinde bu var.Buna bakarak,Suriye'nin yine ve asıl olarak çatışmanın merkezinde olacağı bir gelecek öngörüyorum.