J-10

J-10C konusu ilgimi çeken bir konu özellikle J serisi uçakların son dönemde popüler olması bu noktada bu konu özelinde acaba Hvkk bu uçağı tercih edebilirmi sorusuna kendi analizimden bir kaç görüş paylaşmak isterim.

J-10C özelinde benim en çok ilgimi çeken husus KLJ-7A tipi yüksek T/R modüllü AESA sistemi, sıvı soğutma ve PL-15 gibi uzun menzilli BVR mühimmatı kombinasyonu ile kağıt üstünde daha yüksek anten çıkışı, uzun duty-cycle ve derin BVR erişimi sunması. Ancak radarın etkinliği konusunda ise T/R sayısına bağımlılıktan ziyade beamforming algoritmaları, gönderme gücü yönetimi, hedef ayırma/izleme yazılımları ve ECCM/anti-jamming yetenekleri esasında J-10C'nin performansını belirlediğini düşünüyorum. Özellikle sıvı soğutma sürekli yüksek çıkış verirken sahada bakım yoğunluğu ve özel altyapı zorunluluğu yaratabilmekte. Platformun aerodinamik tasarımı ve taşıma kapasitesi çok kanallı silah yüklemeleri için elverişli olmasıda ayrı bir avantaj sunuyor bu uçağın müşterilerine. Tabiki  yine de motorun T/W, SFC ve ömür değerleri sortie rate ile operasyonel sürdürülebilirlik gibi konularda bu uçağı tercih edenler için önemli kriterler.

Genelde J-10 varyantları ile F-16 modellerinin karşılaştırılması çok sık yapıldığından genel tasarımlarına baktığımda motor ve hava-arayüz tercihleri farklı tasarımlar üzerine oturduğunu görüyorum. Özellikle J-10 daha yeni aerodinamik yapısıyla yüksek silah yükü ve farklı konfigürasyonları taşımaya uygunken F-16 uçuş kontrol yazılımları ve düşük hız stabilitesi bakımından uzun yılların operasyonel birikimiyle çok dengeli bir "uçuş platformu" haline gelmiş durumda. Bu yönüyle F-16 kendi sınıfında müşteriler özelinde olgun bir standart oluşturuyor.

Motor tarafında ise sürdürülebilirlik en önemli kriter aslında bizimde bu noktada almamız gereken dersler mevcut KAAN projesinde özellikle Motor ömrü, thrust-to-weight oranı ve spesifik yakıt tüketimi (SFC) bir uçağın sortilerde ne kadar verimli çalışacağını, hangi bakım aralıklarıyla uçabileceğini belirleyen kritik faktörler üzerinen şekilleniyor. Örneğin J-10'un kullandığı motor daha yüksek güç verebiliyor lakin saf güç yeterli değil bunun yanında ömür ve bakım maliyetlerinde F-16'nın Amerikan ekosistemindeki tecrübesi ve yedek parça güvenilirliği ciddi bir avantaj sağlıyor. Burada kritik nokta sahadaki operasyonel sürdürülebilirlik motor verilerinin kendisinden çok bakım altyapısı ve lojistik zincirle şekillendiğini görüyoruz.

Radar soğutma ve dayanıklılık tarafında da benzer bir ayrışma var. Sıvı soğutmalı AESA'lar (J-10C'de olduğu gibi) uzun süre yüksek güçte yayın yapabilme özelliğine sahip fakat bu sisteminde buna karşı karmaşık onarım gereksinimini artırıyor. F-16'daki (AN /APG-83 )SABR gibi hava soğutmalı AESA'lar daha sınırlı güç döngüsüyle çalışsa da sahada daha basit bakım ve daha yüksek görev erişilebilirliği sağlaması dikkat çeken bir husus. Dolayısıyla sortie rate'i yüksek tutmak için sadece radar gücü değil, MRO süreçleri, yedek motor ve aviyonik stoklarının planlanması da kritik hale geldiğini belirtmek isterim.

Bu iki uçak arasında mühimmat, datalink ve lojistik entegrasyonu stratejik düzeyde belirleyici olduğunu düşünüyorum. PL-15 gibi uzun menzilli aktif arayıcı füzeler mid-course güncelleme ve platform-füze veri bağı gerektirdiği bir gerçek. Tabiki bunların performansı gerçek sahada datalink entegrasyonu ve hedef tespiti zincirinin kalitesine bağlı. Bizim ülke özelinde değerlendirdiğimde J-10 tedariği NATO-standart veri bağları (ör. Link-16) ve AWACS sensör füzyonu ile doğrudan uyumluluk sorunu olabilmesinin yanı sıra iki ayrı tedarik-tedarik zinciri yönetimi yükünün ağırlaşması, eğitim ve sertifikasyon maliyetleri ve olası diplomatik ve pakt değişikliği özelinde teknoloji kısıtları anlamına gelir ki S-400 de yaşanılan bu durumun J-10 ile taçlandırılması durumunda çok ciddi sonuçları beraberinde getirme riski mevcuttur. Eğer alınacaksa veya alternatifler tükendi ise sözleşmede uzun dönem MRO/MRO-license maddeleri, yerli sanayiye teknoloji transferi, datalink köprü çözümleri ve kapsamlı entegrasyon testleri garanti altına alınmadan operasyonel kazanım sınırlı kalacaktır.

Ben Çin'den muharip uçak alımını mevcut konjonktürde sıfır olarak görüyorum.

Stealh J-20 / J-35 dışındaki uçakların alımı mesela çok oyun değiştirici olmayan J-10 alımı gerekli lojistik destek sözü alınırsa sorun olmayabilir.(Batı'dan uçakları alma ümidi tamamen bitmişse)


Yukarıdaki gibi düşünüyordum ta ki dün Trump'ın nadir element anlaşmazlığı sonrası Çin'e vergileri %100 artıracağız , uçak ve uçak parcası satışına izin vermeyeceğiz açıklamasına kadar.
Dünya borsaları çakıldı dünden beri.

Bu sarı kafa Çin'den oyuncak bile alsak hırsını bizden çıkarır.

Şu ara Çin-ABD savaşına hiç bulaşmamak gerek.

Bu j10 mu yoksa j10 RC uçak mı?

Linkback: Ynt: J-10

2027 yılından itibaren Cezayir 12 24 J-10C ve 4 kadar KJ-500 erken uyarı ve kontrol uçağını Çin'den teslim almaya başlayacak.



Cezayir artan Fas ve Fransa tehditleri nedeniyle Rusya ve Çin'den hava ve hava savunma sistemleri alarak savunma kapasitesini güçlendiriyor.
300 kilometre a füzeleri de muhtemelen alınacak.


https://x.com/enformasyon56/status/2066479136147677362

Özbekistan Çin'den 24 adet J-10CE almış, teslimatlar tamamlandığı belirtiliyor. Önceden üretilmiş ancak Özbek pilotların eğitimi uzun sürdüğü için geçikmiş.

Pakistan'dan sonra ikinci ülkeye ihraç edilmiş. Silah mühimmat, pilot eğitimi, belki ilk 5 sene Çin'li teknisyenler bakımını yapacaktır ve toplam maliyeti yaklaşık 1 milyar dolar olduğu belirtiliyor.

https://x.com/search?q=J-10ce&src=typed_query&f=live

Türkiye 20 adet EF için toplam 10 milyar dolar ödeyecek. J-10'dan teknolojik olarak üstün olsa anlarım. Tüm ülkeler yeni sıfır envanterinde olmayan jet alırken pilot eğitimi, uedek parça, belli süreliğine bakımı, mühimmat vs ile paket halinde satın alır. EF NATO jeti olmasına rağmen Türkiye için yabancı uçak. Altyapısı yok, mühimmatı yok(Meteor vs), uçurabilecek pilotu yok, bakımını yapması için teknisyeni yok vs.

 EF'in birim maliyeti 500 milyon dolar, Çin aynı seviyedeki modern AESA radarlı uçağını 40 milyon dolara satıyor. ABD için F-35 maliyeti 80 milyon dolar, hadi pilot ve teknisyen eğitimi, her jet başına 10 adet AMRAAM ile birlikte 150 milyon olsun. Su-57 maliyeti Ruslar için 47 milyon dolar, pilot eğitimi, mühimmatı vs ile en fazla 100 milyon dolar eder. EF maliyetine 1 filo J-10 alırsın. Mühimmat bakımından PL-15/17 daha iyi Meteor'dan. EF tek artısı Link 16 falan olmasıdır.

NATO malı alıyoruz deyip kazıklanmak nedir. Jet başına 500 milyon doların izahı, açıklaması yok. Müttefikiz falan deyip kazıklamadır. BAE Systems ve MBDA ile birlikte yaklaşık 6 milyar dolarlık yatırım bekliyormuş bu alımdan. Asgari ücret 600-650 dolar olan ülkenin bu kadar pahalıya jet alması halkına yapılmış soygundur, İngilizleri beslemeye devam...

Marmara, faraza Türkiye ucuza mâl olsun diye J-10 alsaydı, ondan sonra Türkiye'nin başına öyle maliyetler çıkarırlardı ki, Eurofighter onun yanında çok ucuza kalırdı.

O yüzden J-10'un katalog fiyatının önemi yok, asıl fiyatı çok başka Türkiye için.

Her bir J-10'un asıl fiyatı belki 5 milyar dolar, belki 10 milyar dolar, belki de çok daha fazla...

   Türkiye, Çin'den uçak alsin demekle,Türkiye Nato'dan çıksın demek aynı seydir.Bu konuya,kabiliyet ve fiyat basliklarindan bakamazsiniz.Bu,bir devletin,ülkenin stratejik planlamasi ile alakali bir durum.Türkiye,5.nesil uçak alacağım diye tüm dünya meselelerinde bulundugu yeri degistirecek bir ülke değil.Çıkın deyin ki, "Türkiye Nato'dan çıksın,gitsin upucuza Çin ucagi alsin" bu tartismanin baslangic noktasi burasi.Ötekisi çok basit bir bakıştır yani.Seçimin yaratacagi buyuk  sonuca bakmadan,konusmadan,tartismadan,bir secim elestirilemez bu sekilde.
   Kaldı ki daha birkaç zaman önce Nato geldi,agirladik,baya da basina acik misafir ettik,ayrilmayi falan birakin sahip ciktik resmen,gormediniz mi ? Ben gördüm..Yukarıda daha kestirmesi yazılmış,aslında o kadarı bile yeterli.

Türkiye S-400 aldı diye NATO'dan mı kovdular? Hayır. Adeti 500 milyon dolarlık jet alıyım senden, NATO'dan kovmasınlar demenin anlamı onlara haraç ödüyorsun demektir. Batıcı olmanın maliyeti bu kadar ise tamam anlaşılmıştır.

500 milyon dolara 1 adet İ sınıfı fırkateyn inşaa edilir, artı tüm füze ve mihimmatları ile ancak bu kadar eder.

20 adet EF ile bölgede dengeler değişmez. İsrail ondan daha üstün F-15EX alıyor, artı F-35'leri var ve almaya devam ediyor. Bunlar karşısında EF zaten varlık gösteremez. 4.nesil jet 500 milyon dolar etmez. F-35 80 milyon, Su-57 47 milyon dolar ederken, alacağın EF Tranche 4 bunların karşısında tukakadır.

20 adet jet için 10 milyar dolar, bu kadar paraya Çin elindeki F-16 kadar J-10 verir, yani 200 adet. EF dediğin ancak J-10 kadar performansı var.

Batı beni kendi paktından kovmasın deyip halkın vergisi ile toplanan parayı onlara hibe etmenin izahı olamaz. İran 47 senedir ambargo altında yaşıyor, ABD/ İsrail ve onların tüm Körfezdeki Arap kullarına kök söktürüyor. Demek ki batısız da bu alemde hayat varmış. Batı ile aramız bozulmasın, ticari , savunma sanayi konusunda ilişkilerimiz var dersin. AB'ye üye yaptımı? Hayır, onlar kadar kişi başına gelirin var mı? Yok. O zaman batıcı olmanın anlamı nedir?