KAAN 5. Nesil Savaş Uçağı Projesi

Marmara hocam TEI Bu işe 1987 Yılında motor montajı ile başladı. Şu anda Motorun  yüzde 70 ini üretme kapasitesine sahip bulunuyor. Birçok parça Türkiye de üretiliyor. Üretilen Parçalar ile sifir motor üretimi gerçeklestirliyor. TEI motorun üreticisi konumunda bulunuyor.

Ben TF 35000 motorunun 120 Cm Çapa 1800 Kg boş ağırlığa sahip GE F119 ile kardeş olacağını düşünüyorum. Bu motor ile Kaan uçağımız Aynı F 22 gibi afterburner kullanmadan çok rahat 1.6 Mach hızında uçabilecek.

Sonuç olarak Milli TF 35000 motorumuz 2032 yılına kadar hazır hale gelecektir. Elbette turbofan motor üretmek zor bir süreç olduğu için 1-2 sene daha sarkabilir.
Linkback: Ynt: KAAN 5. Nesil Savaş Uçağı Projesi

Mühendislik ekibi acaba daha ortada esamesi olmayan bir motoru yapabileeğine nasıl inanır da kendisine güven duyar?
Motor geliştirme ile ilgili mühendislik bilgisine akışkanlar fiziğine bin türlü hesaba hakim olduğunu bilir. Bunu helikopter motorundada kullanmıştır kendine güvenir. Kullanılacak kritik malzemeleri ürettiğini bilir. Bunları motor olmadanda deneysel oalrak emin olabilir. Örneğin tek kristali ürettiğini nikel dövme alaşımları daha ortada motor olmadan başardığını bilir veya makine elemanlarını mesela motorda kullanılan rulmanı test eder emin olur çalışacağına filan. Seramik kaplamayı labaratuvarda kaplar test eder fiziksel ve yapısal teslerini yapar huzur bulur motoru yaparken bunda sorun yaşamayacağına ikna olur. Bunları F16 nın motoruna takar dener bile belkide. Soğutma kanallarını çalışır üretir keser bakar gözüyle görür olduğunu parmak kadar parçayı kesince ve ondada huzur bulur. Bunlar sepette birikince geriye makineyi toplamak parçaları işlemek kalır. Bu aşamada eldeki teknolojiler ile deneye deneye optimum noktayı yakalayabileceğine inanır. Mühendis bir bilinmezlik tünelinde yol almıyor önüne çıkacak bir çok zorluğu başlarda çöze çöze zaten yolun aşılacağına ikna oluyor. Bu yüzden motoru yapacağız diyorlar. Marmara bu adamların bildiği hiç bir şeyi bilmiyor yapamazsınız diyor.
Mühendis neyle uğraşacak ben size söyleyim. koca makineyi toplayacak bildiği kadar ilimle sonra bakacak komprasörün hava emişinde bir sorun var türbini 25 mikron ileri alacak yada yanma odasına bir akış sorunu var orda bir form değişimi yapacak. Sensör ısıyı fazla yada az ölçüyor orada form değişecek yakıt akışı değişecek. Bunların her birine karar vermek koca makineyi sil baştan toplamayı belki yarısını tekrar yapmayı gerektirecek dünya zaman alacak bunlar deneye deneye belki motoru yüz kere sökecekler dağıdacaklar ölçüleri mikron mikron değişterecekler formlarla oynayacaklar optimum makineyi toplayacklar. Bir çok kez makine testte patlayacak sil baştan üretilecek.
Bu öyle bir makineki 5 metre boyundaki makinenin her şeyi o makineden üretilen hareketten güç alarak o makinenin ritmine uyarak çalışıyor hiç bir parçası bir elektrik motorundan hidrolikten pnömatikten filan güç almıyor. Tüfeğin her işi barut gazı ile çözmesi gibi kimse ona bir pil koyup mermiyi onla sürmeyi düşünmüyor onun gibi. Bir saatin her şeyinin bir yaydan ritim alarak çalışması gibi muazzam bir ahenk ile çalışıyor bu makine. Motor bunların bir milyon katı ahenk ile çalışan tek bir güç kaynağı olan oda yanan yakıt olan bir makine. En baştaki türbin havayı emmek için en sondaki türbin ler ile ehenk içinde çalışıyor giren gaz kaç katına şişiyor bir birini ittirerek çalışıyor. Bu ahenk sonsuz bir uyum istiyor. Bunda hepsini hesapla bulamazsın bir çoğu daneye deneye olacak işler. Bu yüzden uzun sürecek iş. Hem malzemesi teknolojisi zor hemde her şey hazır olsa bile işin amemeleliği çok zor. Yüz kere belki daha çok kere motoru tekrar tekrar dağıtıp toplayacaklar motor testte dağılacak yeniden yapılacak. Ölçü değiştirecekler olmayacak bir daha yeni ölçü denenecek.  Ama bunlar teferruat işlerdir mühendis bunlardan korkmaz bilir en sonunda optimum ahengin yakalanacağını. Yeterki elinde tek kristal alaşım olsun rulman olsun aksesuarlar olsun kalan ince ayarları o yapar ama zaman alır. O kadar zaman alıyorki bazı ayarları 30 yıl sonra hala daha düzeltiyorlar. Ama bu kafi fayda eşiğine bir kaç yılda ulaşamaz anlamına gelmiyor