Sohbet...

Cengiz Han a moğol kökenli deyip tüm o tarihi sadece Moğol tarihi gibi görmek doğru değil. Moğolların bugünkü nüfusu bile hepi topu 3 milyon kişi koskoca ülkeleri olmasına rağmen km kareye en az insan düşen ülke galiba moğolistan. Moğol tarihinde mutlaka Türklükte var. Bazı Türklere düşmanlık etmiş olabilirler bu direnen boyun eğmeyen kavimler ile alakalı bir şeydir. Orta asyada dünya zaten türklerden Moğollardan oluşuyordu dosluklarda düşmanlıklarda bu kavimlerin arasında idi. Timur Türkçe konuşuyordu ama cengiz han soyundandı. Kırımdaki Giray hanedanı İstanbul Türkçesi konuşuyordu onlarda Cengiz han soyuydu. Demekki Tüklerle bırakın etkileşimi asimile olacak kadar Türklerle bağ kurmuşlar. Cengizhan ın askerleride şüphesiz çoğu Türklerdi. Rusya Sovyetler zamanı Türklerin arasına ayrılıklar sokmak için bir çok şey uygularken bir milyon kat daha kolay olan Moğollar ile bağı kopartmaya zaten çok rahat argümanlar üretmişti. Marmara nın söylemide tipik Sovyet öğretisi. Türk ve Moğol tarihinde çok ortaklık var bu kesin. Türkler aptal değil bu moğol tarihini kendilerine pay biçmelerinin altında tarihi bazı gerçekler var. Türklerle Moğolların farkını Türkler bilmiyormu bu hataya düşerlermi gerçekten ortaklık olmasa. Türkler aptalmı Moğollarla bir ortaklık iddiası öteden beri dillendiriliyor. Gerçek bu çünkü Cengiz han hikayesinde önemli bir Türk faktörü var.
Linkback: Ynt: Sohbet...

 Cengiz Han Moğoldur.Bunu buyuk tarihcilerin cogunlugu kabul eder.Fakat kurdugu imparatorluk, ozellikle Batı Asya'ya yururken çok büyük oranda Türkler ve Türk askeri teskilatlanmasından oluşuyordu.İdare,zamanla Türkçe konuşan ve Türk-İslam kültürünü benimseyen bir yapiya evrilmistir.Bakınız; İlhanlılar ve Altın Orda.İç içe geçmis bir yapı ve kültür var yani.
 Ben demiyorum,İlber Ortaylı diyor,anlatıyor.Bende tabii ki inanıyorum.. 

Birtek sn.marmara'ya kabul ettiremiyoruz

A. Tarihsel olaylari güncel bakışlar ve tasniflemeler ile incelemek bizi bir yere kadar taşır. Örnek geç cağdaş dönem  (1800ler sonrasi) ortaya çıkan devlet şekilleri ve milliyetçilik gibi kavramlar ile ondan önceki çağları bir yere kadar inceleyebilir,anayabilirsin.
Dikkat edilmezse gereksiz tartışmalarda kaybolarak işin özünü kaçırırsın.

B. Türk kimliği durağan, genetik bir soy hattı değildir; akışkandır.

Türkluk kavramı dil ve kültürel miras üzerine kuruludur, genetik üzerine değil...

Bilimsel olarak Türk tarihinin goz ardi edilemeyecek bir kismini anlayabilmek için 3 kavrami iyi bilmek lazim

1. "Turco-Mongol Tradition" yani "Türk-Moğol Geleneği"

13-14. yüzyıllarda orta Asya'da ortaya çıkan bir etnokültürel sentez.

Yönetici Moğol seçkinleri, Türk halklarıyla zamanla bütünleşerek Türk-Moğol olarak anılmaya başladılar.

Bu seçkinler, Moğol siyasi ve hukuki kurumlarını korurken, zamanla İslam'ı ve Türk dillerini benimsediler.

Ortak bir dil (Türkçe), Moğol geleneklerine dayalı bir siyasi ideoloji, Cengiz Han'dan gelen hanedanlık soyu, ve İslam'a bağlılık paylaşıyorlardı.

Cengiz Han sonrası dönemde, batıda Kırım'dan doğuda Tanri dağlarına ve kuzeyde Güney Sibirya'dan güneyde Kuzey Hindistan'a uzanan geniş bir bölgeye hakim olmaya devam ettiler.

2. "Turco-Persian Tradition" yani "Türk-Farsi geleneği"

Türk-Fars geleneği, MS 9. ve 10. yüzyıllarda Horasan ve Maveraünnehir bölgelerinde ortaya çıkmıştır.

Bu gelenek; İran kökenli yazılı bir kültürel birikimi merkeze alması bakımından Farsî ,nesiller boyunca Türk hükümdarların himayesinde gelişmesi yönüyle Türk karakteri arz eder.

Türk yöneticiler, Farsçayı saray, tarih ve edebiyatın resmi dili olarak benimsemiş, aynı zamanda gunluk hayatta Türkçe konuşmuşlardır.

Türkler,orduyu ve devleti teşkil etmiş ve yönetmiş,Farsça konuşan bürokratlar ise günlük idare ve kamu hizmetlerini yürütmuslerdir.

Sonraki yüzyıllarda, Türk-Fars kültürü, başta Oğuzlar olmak üzere çeşitli Türk gruplar tarafından komşu bölgelere taşınarak, sonunda Güney ve Orta Asya ile Tarım Havzası'nın yanı sıra Batı Asya'nın büyük bölümlerinin yönetici ve seçkin sınıflarının baskın kültürü haline gelmiştir

3. "Turkification" yani "Türkleşme"

Nüfusların kültür, dil, ve sosyoloji bakimindan Türk milli özelliklerini alması veya benimsemesi anlamına gelen bir değişimi tanımlar. Turk devletleri gelişip büyüdükçe, bu kültürel değişimin birçok örneği ortaya çıkmıştır. Orta Asyadan goç sırasında orta asyadaki diğer birçok halkın Turkleşmesi ya da Anadolu'nun zaman içinde Turkleşmesi gibi..

Bence olay basit. Moğollar bir tarihi şans yakaladı örgütlenip önce kendi coğrafyasını ele geçirdi sonra örgütsüz haldeki gücübün yettiği çevre Türk halklarınıda ele geçirince ulaştığı insan gücü kritik eşiği aştı ve dahada kolay yakın çevresini çatısı altına topladı. Türklerde bundan memnun oldu birlikte moğol tarihi denen şeyi yaptılar. Ancak genişlemenin daha başında bile Türk nüfus moğol nüfusu kat kat geçti ve moğol hikayesi türkleşti.

Yani sözün özü, Cengiz Türk olmadığı için bu isim savunma sanayi ürünlerinde kullanılmıyor

Sn.marmara cengiz'i sevmemenizin nedeni Rus ve kıpçakları bozguna uğratıp, Rusya'yı ele geçirmesi olabilir mi?

Cengiz han sadece Kıpçakları değil, tüm Türk boylarını bozguna uğratmıştır. Anadolu Türklerini de bozguna uğratmıştır.

Altın Ordu Moğol-Tatar devletidir, yani Moğollar yerel Türk kabileleri ile karışmış ve müslüman olmuştur. Rus'ları 300 sene vergiye bağlamıştır. Timur efendi ile Toktamış arasında geçen savaştan sonra Altın Ordu zayıflamış ve Ruslar baş kaldırmaya başlamıştır. Yani biz o dönemde Rus'ları kontrol ediyorduk.

Bu arada Kırım Tatar'ları İstanbul Türkçesi değil, Kıpçak Türkçesi ile konuşuyor. Onlar Kırım'daki yerel eski halk, Moğol ve Türk karışımı halktır. Kazan Tatar'ları ise Moğol ile fazla karışmamış sarışın olurlar, aralarında kültürel, dil ve gelenek farkları var. Yani kabaca Türkmenistan Türkmen'leri ile Anadolu Türkleri gibi fark diyebilirim.

Peki bir soru ?

Cengiz Türk ismi değil ise aileler çocuklarına nasıl bu ismi veriyor?

Cengiz diye Oğuzlar söyler, Çıngız, Çingiz, Çingis gibi Kıpçaklar ve Moğollar söyler.

Cengiz han'ın orijinal Moğolca ismi Temucin(Temuucin). Cengiz ismi Moğolca ve kadim Türkçe ismidir, anlamı büyük, güçlü ve adil demektir. Cengiz ismini sonradan almıştır, Atatürk gibi gibi bir sürü örnekleri var.

Kısacası Cengiz ismi Cengiz han(Temucin) doğmadan önce de var idi ve yaygın olarak kullanılmıştır.

Erken Cumhuriyet devrinin kültür politikaları etkisi ile Cengiz ismi çocuklara verilmeye başlandı. Aynı şekilde "Mete" ismi de aynı dönemlerde kullanılmaya başlandı. Çin belgelerinde Batur/Bagatur Han için kullanılan "Modun" adını yanlışlıkla "Mete" olarak çevirmişler. Galatı meşhur olarak kaldı bu şekilde.

Biz Cengiz Han Türk değildir diyoruz. Adam zaten Moğol ulusunun kurucu babasıdır. Ancak ataları, yani uzak kökleri konusu tartışmalıdır. Bu başka bir konu.

Türkçeden Moğolcaya geçen kelimelerde, eğer kelime Türkçede t harfiyle başlıyorsa, Moğolcaya geçerken bu harf ç olarak karşımıza çıkar. Örneğin Tengiz - Çengiz gibi. ( bu güçlü bir görüş ama her türkolog bunu kabul etmez, yani tartışmalı bir konu Çengiz isminin kökeni)

Cengiz'in boyu olan Borçigin klanının ismi de, anlaşıldığı kadarıyla, Göktürkler ya da daha önce Hunlar zamanında Ötüken bölgesinden daha kuzeye göç eden Tegin soyuna mensup bir kabileyi ifade ediyor olabilir. Çünkü kabilenin adı olan Borçigin, Türkçedeki Bortegin isminin Moğolcaya geçmiş şekli gibi görünüyor. Bor kelimesi, r'li Türkçedeki boz'un karşılığıdır. Tegin ise prens demektir. Moğol dilinde Borçigin adının anlamlı bir karşılığı yok. Gerçekten de Göktürk Devleti dağıldığında, Cengiz'in doğduğu bölgeye ciddi oranda göçler olmuş. Burada yazdığım bilgiler de yüzde yüz oranında tarihçiler tarafından kabul görmüyor. Ancak Borçigin-Bortegin ilişkisini kabul eden çok sayıda tarihçi var.

Şimdi diyelim ki Cengiz Han, bilmem kaç kuşak önceden Türk kökenli. Yine de bu bir şeyi değiştirmez. Cengiz Moğoldur, Türk değildir. Nasıl ki Şah İsmail ve ailesi, kendisinin kökeninin Arap olduğunu söylemesine rağmen onlara Arap denmiyorsa ya da Selahaddin'in çok uzak dedeleri Arap kökenli olduğu halde kendisine Arap denmiyorsa, Cengiz'e de Türk denmez.

Yukarıda yazdığım bilgilerin hepsi doğru olsa bile ona Türk denemez. En fazla, Jean Paul Roux gibi, "Cengiz Han moğollaşmış bir Türk, Emir Timur ise Türkleşmiş bir Moğoldur." denir. ( Timur barlas boyundan, eğer barlas boyu moğol kökenli ise bile yine de Timur Moğol değil Türktür.)