Sohbet...

Ben de ayni soruyu icimde dusunuyordum. Ilk aklima gelen dolar su an olmasi gereken, enflasyon karsisinda, deger de degil. Ama bunun enflasyona olumlu etki yapip fiyatlari dusuk tutmasi gerekir. Bu aciklamiyor. Buyuk ihtimal psikolojik. Enflasyonist ortamda hizmet ya da urun satan, fiyati artisini olagan buluyor ve olmasi gerekenden cok daha yuksek kar marjlari var. Dolar sadece yuzde 10 artmis ocak 2024'den itibaren. Ama aciklanan enflasyon yuzde 60 ve uzeri civarinda. Ithal girdi fiyatlarinda yada enerji maliyetinde cok buyuk sicrama olmadan neden enflasyon artiyor ben psikolojik olmasi disinda bir yanit bulamadim


Linkback: Ynt: Sohbet...

Insanlarin  gordugu fiyatlarin uzerinde asagidaki etkenlerinde hatiri satilir etkisi oldugunu dusunuyorum. Bunlar birleşerek serbest piyasanin verimli calismasini olumsuz etkiliyor bence;


1.Ürünlerin fabrika/tarla vs çıkışından tüketiciye gelene kadar çok sayıda aracıdan geçmesi. Bu aracilarinda diplomatik dil ile ifade edeyim kar payini yüksek tutmasi

2. Bazi sektörlerde oligopolilerin olmasi sebebiyle rekabetin sınırlı olmasi

3. Tüketicilerin davranışları...fiyatlar artacak ya da para biriktirsekte birşey alacak kadar biriktiremeyiz bakis açısıyla ihtiyaç fazlası tüketim (örneğin bozulmadiysa tv, telefon, araba, buzdolabı gerçek ihtiyaç değildir).
Bunun yerine herkes sadece ihtiyacı olani alsa bence masraflardan, kurdan vs şikayet eden üretici/saticilarin bir anda fiyatları nasıl indirdiğini görüruz...bazi sektorler %40,% 50 kar ile çalışmıyorsa bende birsey bilmiyorum...mutlaka kurunun yanında yaş da yanacaktir ama ekonomi iyi de olsa her firma başarılı olacak diye bir kanun yok


Külliyen de yaniliyor olabilirim, ekonomist değilim 

ABD o bahsettiginiz tuketimi kisitlamak icin inanilmaz faizleri artirdi. Turkiye'de de faizler en sonunda yukseldi. Para dolasimi zaten sIKI. O zaman bu talep neden yavaslamadi? Bence bu denklemde gormedigimiz baska bir yer var. Arz-Talep dengesindeki talep halen baskilanamiyorsa, bilemedigimiz bir yerlerden ekonomiye para giriyor ve talebi korukluyor. Bir ornek veriyim. ABD'deki ev piyasasi 2010'li yillarda buyuk krize girmisti, ama cinden nakit para ile gelip nakit ev alan cinliler yuzunden en kotu zamanda bile ev fiyatlari o istenen mahalleler de dusmemisti. Buna benzer, arap ulkelerinden vatandaslik icin nakit para girisi bu denklemi bozuyor olabilir

Etkisi olabilir, ancak sanıldığı kadar değil zannındayım. Zira bu türden satışlar sayısal olarak belli ve bu da ekonominin genelinde çok büyük bir yüzde etmez. Þöyle bir şey de olabilir (Bu da tek başına açıklamaz.). Nasıl olsa fiyatlar artacak diye özellikle gıda ve temizlik ürünlerinde vatandaşlar yüklü miktarda alım (stok) yapıyorlar. Mesela, yağ, salça, bakliyat, deterjan gibi ürünler.

Yani doların değeri olması gerekenden daha mı düşük şu anda.

ABD'de enflasyon yuzde 5-6 civari, biz de ise yuzde >60. Ocak ayindan beri dolar sadece yuzde 10 artmis. Sorum sana. Dolar'in bu fiyatta olmasini nasil acikliyorsun bu iki rakami ele aldiginda?

Döviz rezervleri artıyor o zaman her halde eskisi gibi dolar da satmıyorlardır nasıl dolar bu fiyatta tutulabiliyor. O kadar garip ki her şey yüzyılın Türkiye ekonomik krizi filan gelmez inşallah

Yani doların değeri olması gerekenden daha mı düşük şu anda.

NÞA'da 44 TL civarında olması lazımdı anlık olarak. Yine NÞA'da döviz kurunun sentetik yollarla da olsa düşürülmesi, enflasyonu düşürmeliydi. Ama düşmüyor. Vatandaşın davranışı bozulduğu için, enflasyon düşmemekte inat ediyor.

Yani vatandaş, "Nasılsa enflasyon yüksek kalacak, o halde ben elime nakit para geçer geçmez, ne bulursam alayım. Çünkü yarın alamam bunları.", diyor. Bu nedenle, arz-talep dengesindeki talep, hükumet ne yaparsa yapsın, baskılanamıyor. Olay özetle budur.

Bu cehennem girdabından çıkmanın, bence iki ana olmazsa olmaz şartı var:

1- Bence ilk olarak enerji açığını yok etmek şart. Enerjiyi ithal etmek zorunda olmak, cari açığa neden olduğundan, tüm ekonomiyi öldürüyor.

2- İkincisi ise bence iktidar değişikliğidir. Vatandaşın ekonomide saçmalamayacağına güvendiği birileri iş başına gelmeli.

Enflasyon Kotu ekonomin  bir yansimasidir. Kotu ekonomi sorumlusu ise devleti yonetmekte olan iktidardir. Mevcut iktidarin  hele bizdeki gibi +20 yildir devleti yonetmekte ise hic kacari yok mevcut durumun yegane sorumlusudur.

Iktidar Ekonomik istikrar ve Enflosyonu kontrol altina almak istiyorsa . Oncelikle iyneyi kendisine batirsin sonra cuvaldizi halka. Mevcut Ekonomik istikrar programinin ana basarisizlik nedeni Iktidarin kendi planina inanmasi ve faturayi sadece halka yukleyerek gunu kurtarabilecegini sanmasidir.

soruyu sorarken rica ettim ben anlayana kadar bari politize olmayın lütfen sonra yorumlar taşınıyor