Gönderen Konu: MILDEN (Milli denizaltı projesi)  (Okunma sayısı 4337 defa)

0 Üye ve 1 Ziyaretçi konuyu incelemekte.

Çevrimdışı AVCI

  • Genel Yetkili
  • DefenceTurk
  • *****
  • İleti: 3156
  • Beğeni Puanı +24/-0
MILDEN (Milli denizaltı projesi)
« : 28 Ocak 2015, 08:10:01 »
Or.Amiral Bülent Bostanoğlunun açıklamalarıyla proje süreci şekillenen ve 2028-2033 arası ilk geminin üretilmesinin planlandığı projenin aşağıdaki aşamalardan geçerek sonuca ulaşılması planlanıyor.


Alıntı MP forumdan 7skies adlı üyeden
Alıntı
From the speech of Amiral Bostanoglu took place 10 days ago;

We are working hard to complete the preliminary work for the first national submarine by 2018.
We plan to produce 6 more submarines to increase the number of submarines to total of 20 by 2024 (Type214s).

---

Stage1. (3 years 2014-2017) National Modernization
Platform: Atılay
Scope: National Modernization (National sonar, National periscope, National navionics , National softwares, National intagrated submarine managemet system, National torpedo (Akya), National anti-ship missile (Sub-atmaca) )

Stage 2. (3 years 2017-2020) AIP
Aim: Gaining AIP technology
Platform: Saldıray
Scope: Together with HDW gaining the AIP technology (Similar to Greek Type 209/1200 Okeanos )

Stage3. (3 years 2020-2023) National AIP
Aim: Gaining National AIP
Platform:Batıray

Stage 4. (5 years 2023-2028) National Submarine Design
Aim: Building a sub from scratch
Platform: New
Scope: 2 years general design (Hull, AIP) 3 years detail design (navionics, sonar, periscope, intagrated management system, torpedo ve missile integration )

Stage5. (4 years 2028-2033) First Sub Building


AY(Moon) Class (6 )

Will be used as test bed
- Atılay 1975
- Saldıray 1976
- Batıray 1978

Modernized
- Yıldıray 1981
- Doğanay 1985
- Dolunay 1989


Çizim SSF'den Çınar Çakmak


Çevrimdışı Destinyy

  • Genel Yetkili
  • DefenceTurk
  • *****
  • İleti: 785
  • Beğeni Puanı +0/-0
Ynt: MILDEN (Milli denizaltı projesi)
« Yanıtla #1 : 28 Ocak 2015, 22:45:08 »
Sayın Arda Mevlutoğlu'nun geçenlerde bir makalesinde üzerinde bulunduğu hususlar çok önemli gerçekten umarım MilDen dizaynında bu hususlar üzerinde durulur. Zira yeni nesil denizaltılar o fikirler altında şekillenmeye başladı bile. Özellikle denizaltıların standart personel dışında özel görevler için asker + o askerlerin çeşitli sızma teçhizatlarını taşıması ve ve özellikle seyir füzesi artık bizim gibi bir ülke için stratejik önemde bunlara hitaben dolaylı yoldan dizaynın büyük boyutlara ulaşması güç gereksinimi paralelinde uygun motor karmaşıklaşıyor biraz iş.  Bu gibi değişik konseptleri DzKK üzerinde nasıl duruyor veya nasıl bir ihtiyaç veya kendine has konsept belirlemiş yada belirleyebilmişmi meraklar içindeyim açıkcası projeyi merakla bekliyorum.

Çevrimdışı BATTLESTAR

  • DefenceTurk
  • *
  • İleti: 182
  • Beğeni Puanı +26/-14
  • DefenceTurk.com
Ynt: MILDEN (Milli denizaltı projesi)
« Yanıtla #2 : 28 Şubat 2018, 07:47:32 »


Bu tasarım milden için mi ? Yoksa Stm'nin yaptığı bağımsız bir tasarımmı ?

Çevrimdışı Tuco

  • Site Yetkilisi
  • DefenceTurk
  • *****
  • İleti: 1368
  • Beğeni Puanı +11/-1
Ynt: MILDEN (Milli denizaltı projesi)
« Yanıtla #3 : 28 Şubat 2018, 10:02:47 »


Bu tasarım milden için mi ? Yoksa Stm'nin yaptığı bağımsız bir tasarımmı ?

Milden için yapılmış çalıştaydaki denizaltıya pek benzetemedim.Type 214'ün bir türevi gibi...




Çevrimdışı Afşar1

  • DefenceTurk
  • *
  • İleti: 40
  • Beğeni Puanı +8/-0
  • DefenceTurk.com

Çevrimdışı BATTLESTAR

  • DefenceTurk
  • *
  • İleti: 182
  • Beğeni Puanı +26/-14
  • DefenceTurk.com
Ynt: MILDEN (Milli denizaltı projesi)
« Yanıtla #5 : 10 Mart 2018, 00:58:11 »
Yanlız kuvvet bu type-214 sınıı 6 adet denizaltıyı herhangi bir denizaltının yerine almıyor. Diğer denizaltılarıda modernizasyonla atıl durumda tutup atılay sınıfını milden ile yenilemeyi planlıyor. Bunu nerde gördüm hatırlamıyorum ama denizaltı sayımız artabilir.

Çevrimdışı Afşar1

  • DefenceTurk
  • *
  • İleti: 40
  • Beğeni Puanı +8/-0
  • DefenceTurk.com
Ynt: MILDEN (Milli denizaltı projesi)
« Yanıtla #6 : 07 Haziran 2018, 10:19:04 »

Milli Denizaltı: MİLDEN - Motor
Seyir Defteri   - Savunma Sanayii
Çarşamba, 06 Haziran 2018

AMSC 36,5MW YSS MotorSüperiletkenlik vasıtasıyla elektriğin uygun malzemeler üzerinden sıfır dirençle akabilmesi, bu tür malzemelerin kullanılmasıyla elektrikli bütün sistemlerin verimlerinin ciddi seviyede artırılabilmesini mümkün hâle getirmektedir. İlave olarak süperiletkenlerin, Bakır gibi sıradan(!) iletkenlere göre çok daha yüksek akım yoğunluklarını (~100-150kat) taşıyabilmesi de ciddi bir üstünlük sağlamaktadır.

Böylelikle süperiletken malzemelerin kullanılmasıyla elektrik motorlarından, kablolara kadar geniş bir yelpazedeki eşdeğer görevlerin çok daha küçük ve hafif elektrikli donanımlar ile yerine getirilebilmesi mümkün olabilmektedir. Bu hedeflere ulaşabilmek için uzun yıllardır gerçekleştirilen kapsamlı ar-ge çalışmaları sonucunda gelinen noktada beklenen kazancın teknik olarak gerçekleştirilebilir bir hedef olduğu da deney ortamlarında gösterilmiştir.

Bununla birlikte teknik ve iktisadî zorluklar sebebiyle süperiletken motor teknolojisi henüz tam olarak ticarileştirilebilmiş değildir. Yine de süperiletken elektrik makinalarının temel tasarım teknolojisi, teknik açıdan bugün için çözülmüş durumdadır ve süperiletken makina teknolojisinin ticarileşme dönemi artık oldukça yakındır. Şimdilik bu geçiş döneminde dikkâte alınan temel hususlar olarak:

Talep
Maliyet
Ömür
Güvenilirlik
Rekabet
Diğer teknoloji seçenekleri
sıralanabilir. Süperiletken teknolojisinin potansiyel uygulama alanları mâlûm olduğu üzere son derece geniştir. Bu ilk bölümde ise konu sadece tek bir açıdan ele alınmaya çalışılacaktır:



Denizaltı Motorları
Böyle bir tercih yapılmasının sebepleri bellidir; öncelikle dünya üzerinde süperiletken teknolojisinin ticarileştirilmesi için yapılan çalışmaların en köklülerinden biri gemi/denizaltı motorları üzerinedir ve ikinci olarak, içinde bulunduğumuz dönem itibarı ile de Milli Denizaltı projesi için söz konusu teknoloji Türkiye Cumhuriyeti açısından en hassas konulardan biridir, her ne kadar şimdilik gidişat maalesef bu yönde olmasa da...

YSS elektrik motorlarının sağlayabildiği:

Daha iyi güç/ağırlık oranı
Daha iyi güç/hacim oranı
Daha yüksek verim
Daha düşük akustik, manyetik ve elektrik izleri
gibi temel üstünlükler, gemi ve denizaltı tasarımlarının geliştirilmesi açısından son derece değerli olduğundan söz konusu teknolojinin gelecekteki kullanımını adeta mecburî bir hâle getirmektedir denilebilir.



Bir Güney Kore Tip 214'ü üzerine yerleştirilmekte olan elektrik motoru

Resim.1) Bir Güney Kore Tip 214'ü üzerine yerleştirilmekte olan Siemens Permasyn elektrik motoru. İnşa edilmekte olan Reis Sınıfı denizaltılar üzerinde de bu motor kullanılacak.
Mevcut durum göz önüne alındığında; çalışmalar SSM'nin işâret ettiği yönde ilerlerse, MİLDEN üzerinde de 2030'lardan itibaren aynı veya eşdeğer motor kullanılacak gibi görünüyor!



Ortalama olarak bir YSS motor; eşdeğer tork ve güce sahip Bakır temelli bir geleneksel elektrik motorunun yaklaşık %35'i ağırlığında, %50'si hacminde imâl edilebilir ve mâliyeti de eşdeğer seviyede olurken daha yüksek verim sebebiyle örneğin denizaltı aküleri ile beslendiği bir durum için daha uzun bir menzil sağlayabilir.

Süperiletken motorlar aslında esas olarak Bakır temelli elektrik motorlarının tasarım kavramlarına sahiptir. Aradaki temel farklar, Bakır temelli rotor bobinlerinin yerine süperiletken temelli olanların kullanılmasından ve sisteme ilave edilmesi gereken soğutma donanımlarından kaynaklanır.

Süperiletken teknolojilerinden donanma uygulamaları için yararlanmaya yönelik çalışmalar dünya üzerinde ilk kez ABD'de 1948 gibi son derece erken bir tarihte Düşük Sıcaklık Süperiletken (DSS) alanındaki nazarî ve denel çalışmalar ile başlatıldı. NRL'de1 istihdam edilen çok sayıda bilim adamıyla yürütülen çalışmalar sonucunda sürekli bir ilerleme sağlandı, örneğin 1987 itibarı ile 90°K geçiş sıcaklığına sahip ilk Yüksek Sıcaklık Süperiletken (YSS) üretildi vs...

2004'de AMSC tarafından üretilip Florida Devlet Üniversitesinin CAPS2 laboratuvarına teslim edilerek denenmeye başlanan 200kNm tork üreten 5MW-230devir/dak ikinci süperiletken gemi motoru tarihî bir dönüm noktası olarak kabûl edilebilir.

Aynı sene içinde ONR3 ile AMSC ve Northrop-Grumman arasında yapılan 70milyon $ tutarındaki anlaşma ile tasarımına başlanan ve üç sene içerisinde geliştirilerek 2007'de teslim edilen 36,5MW denizaltı motorunun ilk olarak DDG-1000 Sınıfı muhripler üzerinde kullanılması düşünüldüyse de o günler için bu yeni teknolojinin olgunluk seviyesine yeteri kadar güvenilemediği için bu gemi üzerinde AIM4 türü bir konvansiyonel elektrik motoru tercih edilmişti.



İşte Hendek İşte Deve
Konvansiyonel elektrik motorları çok uzun zamandır gemi ve denizaltılar üzerinde kullanılmaktadır. Çeşitli alt türleri mevcut olsa da genel anlamda, ihtiyaç duyulan gücün artışıyla birlikte bu tür motorların hacim ve ağırlıkları aşırı yükselmekte ve verimleri de düşmektedir. Bilhassa denizaltı gibi çok çeşitli açılardan mühendisliği zorlayıcı bir ortam için bu değişkenlerin tasarım geliştirme üzerindeki etkileri son derece kısıtlayıcı olmaktadır.

Yaklaşmakta olan Yüksek Sıcaklık Süperiletken (YSS) teknolojinin, sahip olduğu boyut-ağırlık-verim üstünlükleriyle gelecek nesil denizaltı tasarımları üzerinde, üstelik kısa vâdede çok büyük bir teknolojik sıçramaya sebep olacağı bugün artık aşikâr hâle gelmiştir.



Yıl   Motor Hızı
devir/dak   Güç
kW   Tork
kNm   İletken   Soğutucu   Geliştirici   Ülke
1983   1.200   2.250   ?   NbTi   Helyum (Sıvı)   GE5   ABD
2004   230   5.000   200   ?   ?   AMSC6   ABD
2005   ?   37.000   ?   NbTi   Helyum (Sıvı)   GA7   ABD
2007   120   36.500   2.900   ?   Helyum (Gaz)   AMSC   ABD
2009   360   7,5   ?   YBCO   Helyum (Gaz)   NEDO8   Japonya
2010   120   4.000   320   ?   Neon (TS9)
Siemens   Almanya
2010   190   1.000   ?   BSCCO   Helyum (Gaz)   KHI10   Japonya
2011   500   1.000   ?   BSCCO   Azot (Sıvı)   WIT11   Çin
2011   200   5.000   ?   BSCCO   Helyum (?)
Doosan   Güney Kore
2012   160   3.000   ?   BSCCO   Helyum (Gaz)   KHI   Japonya
2013   250   400   ?   BSCCO   Azot (Sıvı)   IHI12   Japonya
Çizelge.1) İlk 30 yılın özeti. Gemi/Denizaltı tahrik sistemleri için yürütülen ar-ge çalışmaları çerçevesinde imâl edilen öncü YSS deniz motorları.
2.Nesil süperiletken (YBCCO) kullanan ilk motor 2009'da Japonya'da, sıvı Azot ile soğutulan ilk motor ise 2011'de Çin'de üretildi.



Deniz uygulamalarına yönelik geliştirilen ilk motor 1983'de ABD'de [Çizelge.1] imâl edildi. Tâkip eden 5MW gemi motoru ve 36,5MW denizaltı motoru önemli atlama taşları olarak değerlendirilebilir.

2009'dan itibaren sırasıyla Japonya, Almanya, Çin ve Güney Kore de ar-ge amaçlı öncü deniz motorları [Çizelge.1] imâl ederek kervana dâhil oldu. Bu motorların tamamı teknoloji geliştirme amaçlı olduğu için kara tesislerinde uzun yıllardır çalıştırılmaktadır ve henüz denize inmiş değillerdir. Bununla birlikte yukarıda belirtilen ilk çalışır YSS motor tasarımları belli bir teknolojik olgunluk seviyesine ulaştıklarında önümüzdeki dönemde gemiler ve denizaltılar üzerinde kullanılacaktır.

Bir denizaltı üzerinde kullanılacağı kesin olarak bilinen ilk süperiletken motor ABD'de Ohio Sınıfı balistik füze denizaltılarının yerini almak üzere tasarlanan Columbia Sınıfı araç üzerinde kullanılacaktır ve büyük ihtimâlle 2007'de ~70milyon $'lık sözleşme ile imâl edilen ve 10 senelik ar-ge faaliyeti dahil 100milyon $ civarında bir toplam maliyeti olan 36.500kW (49.000HP) prototip motoru temel alacaktır, bâzı kaynaklarda bu denizaltı üzerinde kullanılacak motorun 40MW (53.700HP) gücüne yükseltilmiş olduğu da ifâde edilmektedir. Columbia Sınıfı ile benzer ölçülerdeki Ohio Sınıfı ise 49.000SHP buhar türbini ile tahrik edilmektedir.



Columbia Sınıfı Balistik Füze Denizaltısı ve Yüksek Sıcaklık Süperiletken Elektrik Motoru

Resim.2) Columbia Sınıfı balistik füze denizaltısı ve YSS elektrik motoru.
36,5MW gücündeki bu motoru mesela bizim Reis Sınıfı (ve muhtemelen MİLDEN) üzerinde kullanılacak olan "Sabit Mıknatıslı Eşzamanlı" alman motoru [Resim.1] ile karşılaştırdığımızda süperiletken motorun yaklaşık 12 kat gücünde ama hemen hemen aynı ağırlıkta olduğu anlaşılabilir ki süperiletken motor teknolojilerinin önemini kavrayabilmek için bu örnek yeterli olsa gerek.



Yine de 2028 civarında denize inmesi beklenen Columbia'dan önce, aradaki zaman farkı göz önüne alındığında belki başka bazı denizaltı tasarımları üzerinde YSS motorlarının ilk olarak kullanılmaya başlaması da söz konusu olabilir. Bâzı ihtimâlleri yüksekten alçağa sıralarsak:

Güney Kore: Devam etmekte olan KSS-III Sınıfı inşa faaliyetlerinde, inşası başlamış olanlar için değil ama takip edecekler üzerinde ~5MW
Japonya: Tamamlanmaya yaklaşan Soryu projesini takip edecek olan yeni sınıf denizaltılar üzerinde ~6MW
Almanya: Norveç ve Almanya donanmaları için inşa edilecek Tip 212NG üzerinde ~3MW
Fransa: Avustralya için inşa edilecek Kısa Kuyruk Barakuda üzerinde ~10MW
ilk YSS motorun uygulanması beklenebilir.

İlave olarak İngilterenin Dreadnought Sınıfı, gelecek nesil balistik füze denizaltısı üzerinde, aralarındaki irtibat da göz önüne alındığında ABD kökenli bir YSS motorunun kullanılması beklenebilir.

Yine Fransanın geliştirme çalışmaları yakın dönemde başlayan SN3G balistik füze denizaltısı projesinde de bir YSS motor kullanılması kuvvetle muhtemeldir.

Ve 2030'lardan itibaren hatta belki biraz daha önce Çin denizaltılarının da bu teknolojiye geçmesi beklenebilir.

Nihayet son olarak Hindistan'da da uzun zamandır denizaltılar için YSS motor geliştirilmesine yönelik bâzı çalışmalar yapıldığı duyulmaktadır.

Velhasıl bu sahaya giriş sırasıyla ABD, Japonya, Almanya, Çin, Güney Kore, Fransa, İngiltere ve Hindistan ilave olarak belki Tayvan olmak üzere denizaltılar üzerinde YSS motor kullanma yönünde çeşitli olgunluk seviyelerinde çalışmalar yürüten bilinen dokuz ülke mevcuttur ve ayrıca Rusya'da da uzun zamandır süperiletken teknolojilerine yönelik çalışmalar yapılmaktaysa da açık kaynaklarda denizaltılara yönelik bir çalışmada yapılıp yapılmadığına yönelik veri mevcut değildir, Rusyanın YSS motor çalışmaları şimdilik havacılık ağırlıklı gibi görünüyor.

Tabii bu noktada sorulması gereken küçük bir soru da akla düşer; ya Türkiye?



Ya Atlarsın Ya Düşersin
Kullanacak olan mürettebatın önemli bir bölümünün henüz bu topraklarda dünyaya dahî gelmediği, 2030-35/2065-70 döneminde seyir yapması muhtemel araçların tasarlandığı, Milli Denizaltı projesi olarak adlandırılan kavram üzerinde, diğer pek çok teknoloji alanı bir yana sadece bu yazının kapsamını doğrultusunda ele alınırsa, süperiletken teknolojisine sahip olmayan bir elektrik motoru kullanılması kesinlikle kabûl edilemez bir durumdur.

Gelgelelim geçen sene çizildiği görülen bir nevi resmi yol haritasıyla izlenen istikâmetin Türk milletinin çıkarlarına hizmet edeceğini ummak da biraz fazla iyimserlik gibi görünüyor. Ama en azından bu sayede, henüz doğmamış almanlar için dahi gelecekteki işlerinin ve ekmek paralarının şimdiden sağlama alındığı anlaşılabilir, âlâ(!)



4MW Siemens Yüksek Sıcaklık Süperiletken Denizaltı Motoru

Resim.3) 4MW Siemens Yüksek Sıcaklık Süperiletken denizaltı motoru, geliştirilmekte olduğu kara tesisinde yük donanımına bağlı halde. Şimdilik HTS-3 olarak adlandırılan bu motor soğutma sistemi dahil, Tip 214 motorunun [Resim.1] yaklaşık yarısı ağırlığında ve %38 daha güçlü.



Üstelik süperiletken teknolojisinin, sadece denizaltılar açısından ele alınsa bile, motordan farklı alanlar için de son derece hassas olduğunu belirtmek gerekir. Örneğin hangi tür temel tahrik sistemi (dizel-elektrik, türbin-elektrik, nükleer-elektrik vs.) kullanılırsa kullanılsın bir şekilde hareket enerjisini elektrik enerjisine dönüştürmek gerekeceğine göre bu elektriği üretecek makinalar için de süperiletken teknolojisinin kullanılması tıpkı elektrik motorunda olduğu gibi muhtelif üstünlükler sağlayacaktır.

Denizaltının elektrik saklama/dağıtma sistemi üzerinde kullanılacak süperiletken kablolar da büyük kazançlar elde edilebilmesini sağlayabilir. Denizaltıların iz azaltma yetenekleri gibi daha farklı konular için de süperiletken teknolojisinin sağlayabileceği ciddi faydalar mevcuttur vs.

Ama bütün bunları elde edebilmek için önce doğru yönde hareket etmek, çok çalışmak, istikrarlı bir ilerleme sağlayabilmek, pes etmemek, düşmana teslim olmamak gerekir. Diğer taraftan zaman da önemli bir değişkendir ki MİLDEN üzerinde gerçekten ihtiyaç duyulan teknolojilerin burada bağımsız olarak geliştirilip kullanılabilmesi ve nihayetinde bu projeye gerçekten milli denilebilmesi için değerli zamanı boşa harcamamak gerekir.

Aksi taktirde biz kendimizi oyalarken yine herşey bir çıkmaz sokakta son bulur ve yine kuzu kuzu almanlara gidip [Resim.3]'deki motoru alabilmek için el pençe dîvan dururuz.

Baktın olmaz, vazgeçersin...

>> Birinci Bölüm: Milli Denizaltı: MİLDEN - Çelik
>> İkinci Bölüm: Milli Denizaltı: MİLDEN - Tahrik

Yaftalar:denizaltımildenmotorsüperiletken
♦ Açıklamalar
1. NRL: Naval Research Lab / Donanma Araştırma Laboratuvarı, ABD - https://www.nrl.navy.mil [geri]
2. CAPS: Center for Advanced Power Systems | Gelişmiş Güç Sistemleri Merkezi [geri]
3. ONR: Office of Naval Research [geri]
4. AIM: Advanced Induction Motor [geri]
5. GE: General Electric [geri]
6. AMSC: AMerican Supercondutors Corporation [geri]
7. GA: General Atomics [geri]
8. NEDO: New Energy and industrial technology Development Organization [geri]
9. TS: Termosifon [geri]
10. KHI: Kawasaki Heavy Industries [geri]
11. WIT: Wuhan Institute of Technology [geri]
12. IHI: Ishikawajima-harima Heavy Industries [geri]
♦ Kaynaklar
1. High Power Density Superconducting Rotating Machines — Development Status and Technology Roadmap, 2017, Kiruba S. Haran - Swarn Kalsi - Tabea Arndt - Haran Karmaker - Rod Badcock - Bob Buckley - Timothy Haugan - Mitsuru Izumi - David Loder - James W. Bray - Philippe Masson - Ernst Wolfgang Stautner
2. Application of Low and High Tc Superconductors in Magnets and Power Applications, René Flükiger
3. Design and Market Considerations for Axial Flux Superconducting Electric Machine Design, Mark D. Ainslie - Ashley George - Robert Shaw - Lewis Dawson - Andy Winfield - Marina Steketee - Simon Stockley
4. Design and Performance Analysis of a 2.5 MW-Class HTS Synchronous Motor for Ship Propulsion, Jin Zou - Di Hu - Tim J. Flack - Haichao Feng - Xiaozhuo Xu - Mark D. Ainslie
5. Electric-Drive Propulsion for U.S. Navy Ships: Background and Issues for Congress, 2000, CRS Report for Congress
6. US Navy’s Superconductivity Programs Scientific Curiosity to Fleet Utility, 2011, Donald U. Gubser
7. Test Results from Siemens Low-Speed, High-Torque HTS Machine and Description of Further Steps Towards Commercialization of HTS Machines, 2012, Wolfgang Nick - Joern Grundmann - Joachim Frauenhofer
8. The Status of HTS Ship Propulsion Motor Developments, 2006, S. Kalsi - B. Gamble - G. Snitchler - S. Ige
9. Columbia Class Submarine Program, 2017, David A. Goggins


http://uskudar.biz/savunma-sanayii/milli-denizalt%C4%B1-milden-motor

Çevrimdışı spear

  • DefenceTurk
  • *
  • İleti: 117
  • Beğeni Puanı +19/-15
  • DefenceTurk.com
Ynt: MILDEN (Milli denizaltı projesi)
« Yanıtla #7 : 07 Haziran 2018, 21:25:20 »
Bir an için Aqula sınıfı denizaltıyı görduğümü sandım ilk deniz altı resmini gördüğümde.😎